a. ekon. Vergiler, yan ödemeler veya primler dışında kalan asli ücret, çıplak maaş.

Yapısında zarf tabakası bulunmayan ve yalnızca nükleokapsit yapıya sahip olan virüs, zarfsız virüs.

Yarasalar (Chiroptera) takımının, balık yiyen yarasagiller (Noctilionidae) familyasından, derisi çıplak gibi, Sunda adalarında yaşayan bir tür.

a. 1. Soyunmuş durumda olan vücudun resmi, nü. 2. sf. Üstünde bulunması gereken giysi, örtü vb. bulunmayan, üryan, nü, cıbıl, cıbıldak: “Kız, çıplak tabanlarını bozuk yolda şaplata şaplata köyün içerisine doğru uzaklaştı.” -E. E. Talu. 3. sf. Saçsız (baş). 4. sf. Üzerinde yaprak olmayan: “Irmağın başında kocaman, çıplak bir tek kavak vardı.” -H. E. Adıvar. 5. sf. İçinde gerekli eşya bulunmayan: “Ankara tepelerinin birinde, boz renkli bir binanın çıplak ve dar bir odasında onunla karşı karşıyayız.” -Y. K. Karaosmanoğlu. 6. sf. mec. Yoksul (kimse): “Askerliğini yapmamış, beş parasız, çıplak bir Cemal'in nesi vardı evlenilecek?” -N. Cumalı. 7. sf. mec. Yalın, süssüz: Çıplak bir anlatım.

Çıplak.

İzmir ili, Bayındır ilçesi, merkez bucağına bağlı bir yerleşim birimi.

a. İnsanların giysisiz dolaştıkları dinlenme bölgesi.

a. Çıplaklaşmak işi.

(nsz) Çıplak duruma gelmek.

a. Çıplaklaştırmak işi.

(-i) Çıplak duruma getirmek.

Antalya ili, Alanya ilçesi, merkez bucağına bağlı bir yerleşim birimi.

Sinema Çıplaklık yanlılarının yaşayışını yansıtan ya da sözde böyle bir yaşayışı göstermek bahanesiyle çıplakları ele alan film.

a. Çıplak olma durumu: “Bugün bir ikinci moda da çıplaklıktır fakat bu bir sözde çıplaklıktır.” -H. E. Adıvar.

Mardin ili, Akıncı bucağına bağlı bir yerleşim birimi.

a. Çıplanmak durumu.

(nsz) Çıplak duruma gelmek: “Kuşlar her gün biraz daha çıplanan dallarda, tüylerini kabartarak üşümemeye çalışıyorlardı.” -E. E. Talu.

Soymak.

Bir vuruşta kesmek.

Bez parçası: Kızlar çıplıkla oynarlar.

Sıkılmış üzüm posası.

İnce, uzun değnek.

Kireç gibi kullanılan beyaz toprak.

bk. çepürdük

1. Az akan su. 2. Su çevirisi.

Erik caneriği gibi meyvelerden yapılan pestil (Kemah, Merkez)

zf. “Ne yapacağını şaşırmış bir durumda çok üzüntü ve telaş içinde olmak” anlamındaki çır çır çırpınmak sözünde geçer: “Başka zaman olsa çır çır çırpınırdım, deli çıkardım, her yanımı ateşler basardı.” -T. Dursun K.

a. 1. Çam vb. reçineli ağaçların yağlı ve çabuk yanmaya elverişli bölümü. 2. Bu bölümden küçük küçük kesilerek hazırlanmış, tutuşturma ve aydınlatma işlerinde kullanılan parça. 3. hlk. Lamba.

Badem, kiraz ve erik ağaçlarına musallat olan 5 -6 cm. boyunda, yuvarlak, büklümlü, gri renkli bir kurt.