bk. çalkanmak

a. Çalkanma işi.

a. Çalkanmak işi: “Mehtap âlemiyle bütün Boğaziçi'nin çalkanmasına rağmen bu gecenin bir saz gecesi olacağını mutlaka herkes işitmiş olamazdı.” -A. Ş. Hisar.

(nsz) 1. Çalkama işine konu olmak. 2. Deniz, göl dalgalanmak: “Bu loş ve serin salonların altında Haliç'in denizliğini unutmuş, uslu suyu çalkanır.” -B. R. Eyuboğlu. 3. mec. Haber, söylenti herkesin ağzında dolaşmak. 4. mec. Coşkunluk, hareketlilik içinde bulunmak: “Herkes, her şey bir bahar sevinci içinde çalkanır durur.” -H. Taner.

a. 1. Deniz ve gölde dalgalanma: “Kaptan, gemiyi ağzına kadar doldurmuş, gemi yan yatmış, bir deniz çalkantısıyla alabora olmuş.” -N. Hikmet. 2. Çalkanmış şey. 3. Kalbur yardımıyla ayrılan çer çöp. 4. mec. Coşku: “Lodos rüzgârı es esebildiğine / Dinmesin gönlümdeki çalkantı” -B. Necatigil. 5. mec. Kargaşa ve bunalımın yol açtığı düzensiz, karışık, sıkıntılı durum: “Beraat etmen büyük çalkantı yaratır basında.” -Ç. Altan.

bk. dalgalılık.

a. den. Dip tankında bulunan sıvının hareketini yavaşlatan metal perde.

Özellikle perikarditis travmatikada dinleme sırasında veya karın boşluğunda sıvı bulunduğunda karnın alt 1/3’ünde yapılan sallama-öskültasyonunda alınan ses. İçi yarıya kadar dolu testinin sallanmasında çıkan ses veya yayık sesine benzer ses.

sf. 1. Çalkantısı olan: “Dar boğazda deniz gece gündüz çalkantılıdır.” -A. Erhat. 2. mec. Düzensiz, karmakarışık: “Oldukça çalkantılı günler geçirdi, isteklerinin çoğunu gerçekleştirecek zaman bulamadı.” -T. Uyar.

Karışık akım.

Yerinde duramayan aşırı bir etkinlik, umutsuzluk, kaygı ve kendini suçlandırma kuruntularından oluşmuş bir ruh hastalığı.

sf. Çalkantısı olmayan: Çalkantısız deniz.

Bir anda, hemen.

Kapıp kaçmak, elinden almak.

Bir ara görmek, dikkat etmeden bakmak.

a. hlk. Tahıl tanesini yabancı nesnelerden seçmeye veya tohumlukta kullanılacak tahılı ayırmaya yarayan döner kalburlu araç, çalkağı, çalkak.

Su kenarındaki kaynak.

a. Çalkatmak işi.

(-i, -e) Çalkama işini yaptırmak.

Sayım, hayvan sayımı.

1. Sayım, hayvan sayımı. 2. Dolaşıp aramak.

1. Etrafı karıştıran adam. 2. Hayvan sayımı yapan adam.

Buğday selektörü (Yağmurlu Büyükoba)

Dolaşıp aramak.

Aceleci, sabırsız.

Pamuk kozalarını ayıklayan makina.

Çalılık ve kayalık yer.

Geniş ağızlı ve büyük çömlek.

Sinema Çalkama işini sağlayan araç.

a. Çalkama işi.