bk. maliyet enflasyonu

Ücreti bir isteklendirme aracı olarak kullanarak verimi ve kârlılığı artırmayı amaçlayan firmaların, ücret yapısı ve düzeyini, değişen işgücü piyasasına ve karmaşık piyasa ekonomisi koşullarına göre uyarlayabilme serbestisi. krş. işlevsel esneklik, sayısal esneklik

1. Aynı işi yapan işçiler için ırk, renk, cinsiyet gibi unsurlara göre farklı ücretler belirlenmesi. 2. Aynı işi yapan ve aynı verimliliğe sahip işçiler için farklı ücretler belirlenmesi.

bk. ücret farklılaştırması

Ücretlerdeki artışların üretim maliyetlerini artırarak fiyatları artırdığı, fiyatlardaki artışların ise yeniden ücret artışlarını beraberinde getirdiği ve her defasında tekrar eden bu sarmalın enflasyon oranındaki artışı hızlandırdığı karşılıklı etkileşim süreci.

Ücret fonu kuramının dayandığı, işçilerin ücret ödemeleri için önceden ayrılan ve işlendirme olanaklarını belirleyen fon.

Önceden belirlenen ücret fonu nedeniyle ortalama ücretin işçi sayısına bağlı olduğunu, dolayısıyla ücretin yükseltilmesinde hükümetin ve işçi sendikalarının etkili olamayacağını, işçi sınıfı içinde bir grubun ücretini yükseltmenin ancak öteki grupların ücretini azaltmakla olanaklı olacağını ileri süren ve John Stuart Mill tarafından geliştirilen kuram.

bk. ücret fonu kuramı

Reel veya nominal ücretlerin düşürülmesi.

Ücretlerin aşağıya doğru değişmeye karşı direnç göstermesi ve bu dirence bağlı olarak ücretlerin emek piyasasında emek istem ve sunumunu eşitleyememesi. krş. enflasyon katılığı, fiyat yapışkanlığı, fiyat katılığı, esnek fiyat

Toplu iş sözleşmesinde ya da hizmet bağıtlamasında belirtilen nedenlerle işçiye verilen ve uyarı niteliğinde bulunan cezalar.

Fiyat istikrarının sağlanması, gelir dağılımının iyileştirilmesi ve dışsatımın artırılması gibi iktisadi ve sosyal amaçlarla bazen hükümetin tek taraflı kararı, bazen de işçi-işveren sendikaları ve hükümetin birlikte aldıkları kararla ücretlere getiren sınırlamalar.

Ücreti belirleyen koşul ve unsurları inceleyen kuramlar. krş. doğal ücret kuramı, etkin ücret kuramları, neoklasik ücret kuramı, tunç yasası

Toplu sözleşme ya da hizmet bağıtlarında belirtilen sürelere uyularak ya da bunlarla bir açıklama yapılmamış olması halinde genel uygulamaya göre ücretlerin ödendiği gün (günlük, haftalık, aylık olarak).

İşçiye ödenen ücreti tüm ayrıntılarıyla gösteren ve işverence düzenlenerek işçiye verilmesi yasasına göre zorunlu bulunan sayışım belgesi.

bk. faktör fiyat sınırı

Ücret isteme hakkının yasalarına göre düşeceği zaman süresi.

bk. ücret fiyat sarmalı

Kiralamak.

bk. artık değer kuramı

a. 1. Ücretlendirmek işi: “Açıklamasının arkasına yeni bir ücretlendirme sistemi getirdiğini ekledi.” -L. Tekin. 2. Posta işlemlerinde taşıma ücretlerinin önceden ödenmesi.

a. Posta işlemlerinde zarfların üstüne pul yerine ücreti gösteren damga basan makine.

(-i) Bir malın, bir işin ücretini, rayicini belirlemek.

Ücretlerin işçilerle işverenler arasında yapılan pazarlık sonucunda kararlaştırılacağını savunan görüş.

bk. ücretlerin dizinlenmesi

Enflasyonist koşullarda ücretlilerin satınalma gücündeki düşüşü önlemek amacıyla ücretlerin, tüketici fiyatları dizini, toptan eşya fiyatları dizini veya gayrisafi millî hasıla deflatörü gibi belirli bir fiyat dizinine bağlanarak dizinlerdeki artışlara göre ayarlanması.

bk. ücret kontrolleri

bk. ücretlerin dizinlenmesi

a. 1. Ücretle çalıştırılan kimse: “Bu saydığım bayram günleri bizim gibi ücretlilerin aylığını artırır.” -B. Felek. 2. sf. Ücret karşılığı yapılan.

Bir okulda asıl öğretmeni bulunmayan dersleri saat başına aldığı ücret karşılığında okutan kimse.